7 bin 200 prim gününü tamamlamasına rağmen yaş şartını bekleyen, ya da yaşı geldiğinde primi eksik kalan milyonlarca çalışan için kritik hesaplama dönemi başladı. SGK verilerine göre, emeklilik için gerekli prim gününü dolduramayan sigortalıların sayısı 2 milyonu aşıyor. Peki prim eksikliğinizi nasıl tamamlayabilir, emeklilik tarihinizi öne çekebilirsiniz? İşte masadaki yasal yollar…
Prim günü eksik olanlar için 4 yasal yol
Emeklilik yaşı geldiğinde prim günü eksik kalanlar için SGK’nın sunduğu seçenekler var. İlk ve en bilinen yöntem doğum borçlanması. Kadın sigortalılar, çocuklarının doğum tarihlerinden itibaren her bir çocuk için 2 yıla kadar borçlanma yapabiliyor. İki çocuk için toplam 1.440 gün prim kazanımı mümkün.
Erkekler için ise askerlik borçlanması devreye giriyor. Askerlik süresi kadar borçlanma yapılabiliyor. 18 aylık askerlik hizmeti için 540 gün prim ödenmiş sayılıyor. Bu borçlanma, hem prim günü hem de sigortalılık süresi hesabına dahil ediliyor.
Yurtdışı hizmet borçlanması ise üçüncü seçenek. Yurtdışında çalışan Türk vatandaşları, bu süreleri borçlanarak Türkiye’deki prim günlerine ekleyebiliyor. Ancak bu borçlanma için yurtdışındaki işverenden belge alınması şart.
Dördüncü yol ise geriye dönük sigorta tescili. Eski işyerlerinde kayıt dışı çalışanlar, belge ve şahitlerle SGK’ya başvurarak bu sürelerini tescil ettirebiliyor. Ancak bu işlem için 5 yıllık zamanaşımı süresi bulunuyor.
Önemli detay: Borçlanma tutarları peşin ödenebileceği gibi, taksitlendirme de mümkün. Ancak taksitlendirmede gecikme faizi uygulanıyor. Peşin ödemede ise herhangi bir indirim söz konusu değil.
Ne zaman başvuru yapmalısınız?
Borçlanma başvurularının zamanlaması büyük önem taşıyor. Özellikle emeklilik yaşına yaklaşanların, yaş doldurmadan önce borçlanma işlemlerini tamamlaması gerekiyor. Çünkü borçlanma tutarının ödenmesi, emeklilik talebinin verilebilmesi için ön şart.
SGK’ya borçlanma talebi dilekçesiyle başvuruluyor. Kurum, borçlanma tutarını hesaplayarak tahakkuk belgesi düzenliyor. Bu belge düzenlendikten sonra 1 ay içinde ödeme yapılması gerekiyor. Ödeme yapılmazsa tahakkuk düşürülüyor ve işlem iptal oluyor.
Doğum borçlanması için çocukların kimlik belgeleri, askerlik borçlanması için terhis belgesi, yurtdışı borçlanması için yabancı ülke sigorta belgeleri ibraz edilmeli. Eksik evrakla yapılan başvurular reddedilebiliyor.
Prim günü dolan ama yaş bekleyenler için kötü haber
7 bin 200 prim gününü doldurup emeklilik yaşını bekleyenler için maalesef olumlu bir gelişme yok. Bu kesim, kademeli yaş sisteminin gereği olarak belirlenen yaşı doldurmadan emekli olamıyor.
Örneğin 2000 yılında sigortalı olan ve 7 bin 200 gününü 2020’de dolduran bir erkek çalışan, 60 yaşını dolduracağı 2030 yılına kadar beklemek zorunda. Bu 10 yıllık bekleme süresinde prim ödemeye devam edebilir veya isteğe bağlı sigortalılıkla prim gününü artırabilir.
Ancak prim günü artırmanın emekli maaşına etkisi sınırlı. Emekli maaşı, son 3 yıldaki prime esas kazançlar üzerinden hesaplandığı için, yüksek gelirli yılların prim gününe eklenmesi maaşı yükseltebilir.
Gelecekte değişiklik olur mu?
Kamuoyunda 1999-2008 arası girişliler için kademeli emeklilikte yumuşatma talepleri var. Ancak 2025 yılı itibarıyla bu yönde yasalaşmış bir düzenleme bulunmuyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın gündeminde bu konu yer almıyor.
Prim borçları için getirilen kolaylıklar ise devam ediyor. Tecil ve taksitlendirmede peşinat şartı kaldırıldı, 36 aya kadar vade imkanı tanındı. Bu düzenleme, prim borcu nedeniyle emekli olamayanları yakından ilgilendiriyor.
Gözler şimdi 2026 yılı bütçe görüşmelerinde. Ancak mevcut tablolara göre emeklilik planlaması yapmak, beklenmedik hayal kırıklıklarını önlemenin en sağlıklı yolu.
