DIŞ POLİTİKA SERVİSİ
Meksika ordusunun Jalisco Karteli lideri El Mencho’yu öldürmesinin ardından ülkede kartel üyeleriyle yaşanan şiddet dinmiyor.
Ordu ve kartel arasındaki çatışmaların ardından ülkede büyük bir endişe ve korku hakim. Gelişmeleri Latin Amerika uzmanları Prof. Dr. Aylin Topal ve Dr. Öğretim Üyesi Ertan Erol BirGün’e değerlendirdi.
ODTÜ Latin ve Kuzey Amerika Çalışmaları Başkanı Prof. Dr. Aylin Topal: Tarihsel arka plana bakmak gerek
Topal, Meksika’daki güvenlik krizini anlamak için geçmişe bakılması gerektiğini belirterek, devlet ile organize suç ilişkilerinin devletin inşa süreciyle paralel geliştiğini söyledi. 1910 Meksika Devrimi sonrası oluşan devlet kurumlarının içine kaçakçılık ağlarının sızdığını, siyaset ve suç ilişkilerinin geçmişten bu yana iç içe olduğunu vurguladı.
Bizzat devlet eliyle eğitildiler
Topal, 1920’li ve 30’lu yıllarda uyuşturucunun bugünkü gibi büyük bir suç olarak görülmediğini, devletin bu konuda bir ölçüde koruyucu rol üstlendiğini ifade etti. 1950’lerden itibaren ABD’nin bölgeye yönelik politikalarının ve suç örgütlerinin siyasi amaçlarla kullanıldığını, özellikle 2006’da başlatılan “uyuşturucuyla savaş” döneminin sorunu derinleştirdiğini belirtti. Suçun temel nedenlerinin ortadan kaldırılmadıkça, lider değişiminin sorunu çözmediğine dikkat çekti.
Otorite boşluğunu dolduruyorlar
Topal, kartellerin gücünün arkasında neoliberal politikalarla artan toplumsal yıkımın olduğunu, sosyal politikaların zayıfladığı ve genç işsizliğinin arttığı yerlerde kartellerin otorite boşluğunu doldurduğunu söyledi. Kartellerin kendi hukuk ve adalet sistemlerini dayattığını, yerel düzeyde iktidar oluşturduğunu aktaran Topal, temel sorunların çözülmemesi halinde bu döngünün kırılmasının zor olduğunu vurguladı.
Dr. Öğretim Üyesi Ertan Erol: Sosyal demokrat yönetimle savaş biçimi değişti
Erol, sosyal demokratların iktidara gelmesiyle kartellerle mücadelenin biçim değiştirdiğini belirtti. Devlet Başkanı Obrador’un “kurşunlarla değil, kucaklaşma” sloganıyla hareket ettiğini; Claudia Sheinbaum’un da bu politikaları sürdürdüğünü aktardı. Ancak bu yaklaşımın eleştirildiğini ve ABD’nin bölgeye müdahale ihtimalinin gündeme geldiğini ifade etti.
Paradigma değişikliğine zorladı
Erol, son operasyonun ABD istihbaratıyla yürütüldüğünü, operasyonun Trump için en önemli sonucunun Sheinbaum’u yeni bir yaklaşıma zorlaması olduğunu söyledi. 2006’dan bu yana uygulanan savaş politikalarının büyük çatışmaları ve nüfus kaybını beraberinde getirdiğini, El Mencho’nun da Jalisco Karteli’nin başında önemli bir figür olduğunu ekledi. Önümüzdeki dönemde yeni liderin kim olacağı ve ABD’nin tavrının, çatışmaların seyrini belirleyeceğine dikkat çekti.
