Türkiye’de işsizlik oranları, kâğıt üzerinde düşüş gösterse de gerçek tablo oldukça karamsar. TÜİK’in Ekim, Kasım ve Aralık dönemine ait işgücü istatistikleri, manşet işsizlik oranının yüzde 8,2 seviyesinde olduğunu ortaya koydu. Ancak, geçim sıkıntısı çeken emekliler, ne eğitimde ne istihdamda olan gençler ve iş bulma umudunu yitirenlerin sayısı milyonlarla ifade ediliyor. İşsizlik, toplumsal bir kriz haline gelirken ekonomik durum da giderek daha karanlık bir hal alıyor.
TÜİK’in dar tanımına göre, iş aramak için son dört hafta içinde aktif iş arama kanallarından en az birini kullanan ve iki hafta içinde işe başlayabilecek durumda olan işsizlerin sayısı 2 milyon 913 bin kişi olarak kaydedildi.
Ancak, manşet işsizlik oranı, iş bulma umudunu kaybedenler, iş aramayan ancak çalışmak isteyenler ve tam zamanlı iş arayanlarla birlikte değişiyor. Gerçek işsizlik oranı yüzde 29’a, işsiz sayısı ise 11 milyon 834 bin kişiye ulaşıyor.
Geçinemeyen Emekliler
İşgücü istatistikleri, geçinemeyen emeklilerin sayısının her geçen gün arttığını gösteriyor. Açlık sınırının altında yaşamaya çalışan fiili emeklilerin sayısı giderek azalıyor. 2024 yılında 4 milyon 124 bin olan fiili emekli sayısı, 2025’te 3 milyon 821 bin kişiye geriledi. İş gücüne dahil olmayanlar arasında emekli olduğunu beyan edenlerin oranı yüzde 13,6’dan yüzde 12,3’e düştü.
Ümitsiz Üniversite Mezunları
İş bulma umudunu kaybedenlerin sayısı 6 milyon 616 kişiye ulaştı. Bu kesim içinde en dramatik durum, gençler arasında gözlemleniyor. 20-29 yaş aralığında 593 bin gencin iş bulma ümidi kalmadı. Bu gençler, ümitsiz işsizlerin yüzde 23’ünü oluşturuyor. Ümitsiz işsizlerin eğitim durumu ise üniversite mezunlarının giderek daha fazla çalışmaktan umudunu kestiğini gösteriyor. 2024 yılında ümitsiz işsizlerin yüzde 18’i üniversite mezunu iken, bu oran 2025’te yüzde 20’ye yükseldi.
Evde Kalan Gençler
TÜİK’in çeyreklik işgücü verilerinde dikkat çeken bir diğer kesim ise ne eğitimde ne istihdamda olan gençler. “Ev genci” olarak adlandırılan bu grup, en verimli dönemlerinde evde kalıyor. 15-24 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı yüzde 22,4. 15-34 yaş grubunda ise bu oran yüzde 27,1’e çıkıyor. Yani, 15-34 yaş aralığında 6 milyon 519 bin kişi ne eğitim görüyor ne de çalışıyor. Bu durum, özellikle genç kadınlar için daha da çarpıcı; 15-34 yaş grubundaki 11 milyon 835 bin genç kadının “Ev genci” konumunda olduğu görülüyor.
İlk Kez İş Arayanlar ve Sanayi İşsizi
TÜİK’in işsizlik verilerine göre 2 milyon 917 kişi işsiz durumda. Bu kişilerin 149 bini ilk kez işgücü piyasasına giriyor. Önceki yıllara göre işsizlerin 1 milyon 607 bini hizmetler sektöründe, 630 bini ise sanayide çalışıyordu. 2025’te sanayi sektöründe işsizlerin oranı yüzde 21,6’ya yükseldi.
Kadınlar İş Gücünden Dışlanıyor
TÜİK verileri, kadın işsizliğinin yüzde 11,1’e gerilediğini gösteriyor. Ancak, kadınların işgücü piyasasındaki dezavantajları devam ediyor. 2025’in son çeyreğinde kadınlarda gerçek işsizlik oranı yüzde 38,7 oldu. İşgücüne dahil olmayan kadınların sayısı 21 milyon 548 bin kişi olarak kaydedildi. İş arama sürelerinde ise kadınlar, erkeklerden daha uzun süre iş arıyor. 2024’te işsizlerin yüzde 17,9’u bir yıldan uzun süredir iş ararken, bu oran 2025’te yüzde 18,4’e çıktı. Erkeklerin yüzde 14,5’i, kadınların ise yüzde 22,9’u bir yıldan uzun süredir işsizlikle mücadele ediyor.