TRT ve Anadolu Ajansı’na ABD’de Çifte Dava Şoku
ABD’de iki gazeteci, Anadolu Ajansı ve TRT’yi Amerikan Engelliler Yasası ile D.C. İnsan Hakları Yasası’nı ihlal ettikleri iddiasıyla mahkemeye verdi. Şirketlerin engelli bireylere yönelik ayrımcılık yaptığı öne sürülüyor.
Amerikalı iki gazetecinin, ABD’de kurulan Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT-USA) ile Anadolu Ajansı (AA-USA) hakkında, ödenmeyen ücretleri ve ABD yasalarını ihlal ettikleri gerekçesiyle Washington DC Bölge Mahkemesi’nde dava açtığı ortaya çıktı.
Mahkemeye sunulan belgelerde, Tanya Mills adlı gazeteci, Anadolu Ajansı’nın Washington D.C. ofisinde ‘Yapımcı - Executive Producer’ olarak işe alındığını ve 2018 yılında Ankara’daki Genel Merkez’de de aynı pozisyonda görev yaptığını iddia ediyor.
Mills’in 22 sayfalık dava dilekçesine göre, AA ile yıllık 131 bin dolar, aylık ise brüt 10 bin 916 dolar maaş üzerinden anlaştığı belirtiliyor. Ayrıca Mills’in sözleşmesinde konut yardımı, sağlık sigortası, seyahat giderleri, çocuklarının okul ücretleri, şirket telefonu, taşınma yardımı, yılda 20 gün ücretli izin ve resmi tatillerde çalışması halinde ek izin gibi haklar da yer aldı.
Dava dosyasına göre, Mills Ocak 2019’da kişisel sebeplerle ABD’ye döndü ve Mart 2019’dan itibaren AA’nın Washington D.C. ofisinde İdari Yapımcı olarak çalışmak üzere yeniden anlaştı. Mills, bu dönemde maaşlarının ödenmediğini ve işten haksız şekilde çıkarıldığını öne sürüyor.
İKİNCİ DAVA
Bir diğer dava ise Courtney Kealy adlı Amerikalı gazeteci tarafından Anadolu Ajansı ve TRT aleyhine açıldı. Kealy, Anadolu Ajansı ve TRT World’ün, Amerikan Engelliler Yasası (Americans with Disabilities Act) ile D.C. İnsan Hakları Yasası’nı ihlal ettiğini savunarak mahkemeye başvurdu.
Kealy’nin iddianamesinde gazetecinin 25 yılı aşkın süredir dış ilişkiler ve ulusal güvenlik alanında çalıştığı, Orta Doğu odaklı haberler yaptığı ve bugüne kadar ABC News, Fox News, Al Jazeera, New York Times, Newsweek ve Time gibi birçok medya kuruluşunda görev aldığı belirtiliyor.

Dava dosyasında Kealy’nin 2017’de Anadolu Ajansı’ndan TRT World’e geçerek Türkiye’den muhabirlik yaptığı, Mart 2019’da ise TRT World’ün Washington D.C. ofisine transfer olduğu ve burada yeni bir sözleşme imzaladığı bilgisi yer alıyor. Söz konusu süreçte sağlık sorunları yaşayan Kealy, engelli olarak haklarının gözetilmediğini ve insan hakları yasası ihlal edilerek işine son verildiğini iddia ediyor. ABD’de engelli haklarının ihlali ciddi bir suç olarak değerlendiriliyor.
"TRT-AMERİKA INC"
ABD’de İngilizce yayın yapan TRT World, ‘TRT-Amerika Inc’ adıyla şirketleşmiş durumda ve Washington’daki bürosunda 30’dan fazla çalışan bulunuyor. Ayrıca, TRT’nin burada üç kişilik ayrı bir haber ekibi de yer alıyor. TRT-USA, her yıl milyonlarca dolarlık gelir ve gider beyan ediyor. ABD Adalet Bakanlığı’na bağlı ‘Foreign Agents Registration Act’ (Yabancı Temsilciler Kayıt Yasası - FARA) kapsamında kayıtlı olan TRT-America Inc, bağımsız gazetecilere ve serbest çalışanlara yılda yüz binlerce dolar ödeme yapıyor.
Siyasi bir kurum olarak faaliyet gösteren TRT-USA, altı ayda bir ABD Adalet Bakanlığı’na faaliyet raporu sunmak zorunda. Ayrıca, gelir ve giderlerini Amerikan Vergi Dairesi’ne (IRS) bildirmesi gerekiyor. ABD Kongresi, TRT World’ün lobi faaliyeti yürütmesi nedeniyle muhabirlerin basın kartlarını da iptal etmişti. Öte yandan, Saltzman & Evinch, PLLC adlı hukuk firması, Türk Hükümeti’nin yanı sıra AKP’nin ABD Temsilciliği ve TRT-Amerika Inc’in lobi ve hukuki işlerini de yürütüyor. Bu şirketin, sadece Türk Hükümeti’nden yılda yaklaşık 1,5 milyon dolar aldığı ifade ediliyor.
ANADOLU AJANSI DA ŞİRKETLEŞTİ
Anadolu Ajansı da ABD’de tıpkı TRT gibi şirketleşti. 2012 yılında New York’ta ‘Anadolu Agency NA, Inc.’ adıyla Amerikan yasalarına uygun olarak ticari bir şirket kuruldu. 26 Eylül 2014’te ise Washington’da kâr amacı güden bir şube açıldı. Sonrasında Kaliforniya ve Illinois eyaletlerinde de farklı türde şubeler faaliyete geçti.