ABD, İsrail ve İran arasında patlak veren çatışmalar küresel enerji piyasalarında büyük bir endişe yaratırken, Tahran yönetiminin Çin’e yönelik petrol sevkiyatını sürdürdüğü ortaya çıktı.
Uydu görüntüleri ve tanker hareketlerini izleyen TankerTrackers.com verilerine göre, çatışmaların başladığı 28 Şubat tarihinden bu yana İran, Hürmüz Boğazı üzerinden en az 11,7 milyon varil ham petrol sevkiyatı gerçekleştirdi.
Denizcilik veri şirketi Kpler ise toplam sevkiyat miktarının yaklaşık 12 milyon varile ulaştığını tahmin ediyor.
Tankerler Takip Sistemlerini Kapatıyor
Bölgedeki güvenlik risklerinin artması nedeniyle bazı petrol tankerlerinin AIS takip sistemlerini kapatarak “karartma” moduna geçtiği belirtiliyor. Ancak uydu görüntülerini analiz eden uzmanlar, gemi hareketlerini yine de tespit edebiliyor.
Uzmanlara göre sevkiyatların büyük bölümünün nihai adresi Pekin yönetimi olarak değerlendiriliyor. Çin son yıllarda İran petrolünün en büyük alıcısı konumunda bulunuyor.
Hürmüz Boğazı’nda Risk Artıyor
Uluslararası Denizcilik Örgütü (Uluslararası Denizcilik Örgütü) verilerine göre savaşın ikinci haftasına girilmeden önce Hürmüz Boğazı ve çevresinde en az 10 gemi saldırıya uğradı. Bu saldırılarda 7 denizcinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Artan risk nedeniyle bölgede ticari tanker trafiği büyük ölçüde azaldı.
İran Alternatif İhracat Rotası Açtı
Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığı azaltmak için Jask Petrol Terminali üzerinden petrol yüklemelerine yeniden başladı.
Umman Körfezi kıyısında bulunan bu terminal:
-
Hürmüz Boğazı’nı tamamen bypass edebiliyor
-
İran’ın ana ihracat noktası olan Hark Adası için alternatif oluşturuyor
Ancak uzmanlara göre Jask terminalinin operasyonel kapasitesi sınırlı. Bir VLCC tankerinin burada yüklenmesi 10 güne kadar sürebilirken, Hark Adası’nda bu işlem 1–2 gün içinde tamamlanabiliyor.
Çin Petrol Stoklarını Artırıyor
Enerji arz güvenliğini güçlendirmek isteyen Çin, yılın ilk iki ayında petrol ithalatını %15,8 artırdı.
Kpler verilerine göre:
-
İran’ın Şubat ayı ihracatı günlük 2,16 milyon varile ulaştı
-
Bu rakam 2018’den bu yana en yüksek seviye olarak kaydedildi
-
İhracatın büyük bölümü Çin’e yöneldi
Uzmanlar, Çin’in yaklaşık 1,2 milyar varillik petrol rezervi ile 3–4 ay boyunca dış tedarik olmadan talebi karşılayabilecek kapasiteye sahip olduğunu belirtiyor.
Petrol Fiyatları Savaşla Yükseldi
Orta Doğu’daki gerilim küresel petrol fiyatlarında da sert dalgalanmaya yol açtı.
Çatışmaların ardından:
-
Brent petrol kısa süreliğine 120 dolara yaklaşarak son dört yılın zirvesini gördü.
-
Daha sonra fiyatlar sınırlı geriledi.
Salı günü itibarıyla:
-
Brent crude oil: 88,9 dolar
-
West Texas Intermediate: 84,9 dolar
Uzmanlara göre savaşın seyrine bağlı olarak küresel enerji piyasalarında yüksek oynaklık devam edebilir.
