Son yıllarda zayıflama amacıyla yaygın olarak kullanılan iğne tedavilerinde fiyatların önemli ölçüde düşmesi bekleniyor. Bunun başlıca nedeni, bu ilaçların temel etken maddesi olan semaglutidin patent korumasının sona ermesi.
Hindistan’da, Ozempic ve Wegovy gibi ilaçlarda bulunan semaglutid için patent hakkı bugün itibarıyla sona erdi. Bu durum, aynı etken maddeye sahip daha ucuz jenerik ilaçların piyasaya girmesini mümkün kılıyor.
Bir ilacın patent süresi dolduğunda, farklı üreticiler aynı etken maddeyi içeren jenerik ilaçlar üretebiliyor. Orijinal firmalar Ar-Ge ve yatırım maliyetlerini karşılamak için bir süre patent koruması altında kalırken, jenerik üreticiler bu maliyetler olmadan daha uygun fiyatlı ürünler sunabiliyor.
Uzmanlar bu değişimin, özellikle orta gelirli ülkelerde şimdiye kadar pahalı olması nedeniyle erişilemeyen tedavilere ulaşımı kolaylaştıracağını ifade ediyor.
Ancak, bu iğnelerin bazı yan etkileri olduğu da belirtiliyor. Kullanıcılar arasında bulantı ve sindirim sistemi sorunları sıkça görülürken, ilacın bırakılması durumunda hızlı kilo alımı yaşanabildiği de araştırmalarda ortaya kondu.
Bu ay yayımlanan bir araştırmada, 2026 sonuna kadar semaglutidle ilgili ana patentlerin Türkiye, Brezilya, Çin, Güney Afrika ve Kanada dahil olmak üzere 10 ülkede sona ereceği ve bu ülkelerin küresel obezite yükünün yaklaşık yüzde 48’ini oluşturduğu belirtildi.
Piyasada rekabet artacak
Patent korumasının sona ermesiyle Hindistan’daki ilaç şirketleri arasında rekabet hızlandı. AFP’ye göre, en az dört büyük üretici jenerik semaglutid iğnelerini piyasaya sürmeye hazırlanıyor ve ilk ürünlerin hafta sonu itibarıyla satılması bekleniyor.
Pharmarack araştırma şirketi, Hindistan pazarında kısa sürede çok sayıda ürünün piyasaya çıkacağını öngörüyor. Şirketin Başkan Yardımcısı Sheetal Sapale, 50’den fazla markanın raflarda olabileceğini ifade etti.
Hindistan, küresel ilaç üretiminde önemli bir role sahip. Ülke, COVID-19 salgınında da dünya genelinde aşı tedarikinde kritik bir görev üstlenmişti.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, Hindistan’da bir taraftan yetersiz beslenme önemli bir sorun olmaya devam ederken, öte yandan artan gelir seviyesi ve kentleşme ile birlikte obezite oranları da yükseliyor. Mart ayında açıklanan resmi verilere göre, kadınların yüzde 24’ü, erkeklerin ise yüzde 23’ü fazla kilolu ya da obez olarak kaydedildi.
Türkiye’de durum dikkat çekiyor
Ekim 2025’te NTV’ye konuşan Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, “Türkiye’de kilosu ideal olan insan sayısı yüzde 30 civarında ve bu oran oldukça düşük. Nüfusun yüzde 65-70’i kilolu” ifadelerini kullanmıştı.
Bu yıl mart ayında Anadolu Ajansı’na konuşan Halk Sağlığı Genel Müdürü Muhammed Emin Demirkol ise, Türkiye’de fazla kilolu ve obez oranının toplamda yüzde 66 olduğunu belirterek, “Her 3 vatandaşımızdan 2’si olması gereken kilonun üzerinde” açıklamasında bulunmuştu.
